Najkrócej
Nie, fizjoterapeuta nie jest lekarzem. Wykonuje samodzielny zawód medyczny, uregulowany ustawą z 25 września 2015 r. O tym, kto może się tak nazywać, decyduje prawo wykonywania zawodu (PWZFz) przyznawane przez samorząd, czyli Krajową Izbę Fizjoterapeutów (KIF), a nie studia medyczne. Lekarz rozpoznaje chorobę. Fizjoterapeuta ocenia funkcję ruchową, planuje terapię i ją prowadzi.
Dlaczego fizjoterapeuta nie jest lekarzem?
To odrębny zawód: z inną ścieżką kształcenia, własną ustawą i własnym samorządem zawodowym. Według prawo.pl osoba wykonująca zawód medyczny to ktoś uprawniony na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych. Fizjoterapeuta należy do tej grupy, tak jak pielęgniarka czy diagnosta laboratoryjny, ale nie jest lekarzem.
Krajowa Rada Fizjoterapeutów przyznała 28 marca 2017 r. pierwsze prawa wykonywania zawodu 313 osobom. W tym samym roku jej prezes nazwał ten zawód medycznym zawodem zaufania publicznego, takim samym jak lekarz, pielęgniarka czy diagnosta laboratoryjny. Chodziło o status, nie o zakres kompetencji.
Co może fizjoterapeuta, a co lekarz?
Granica biegnie między rozpoznaniem i leczeniem choroby, także operacyjnym, a prowadzeniem terapii ruchowej.
| Czynność | Fizjoterapeuta | Lekarz |
|---|---|---|
| Rozpoznanie | diagnostyka funkcjonalna | rozpoznanie schorzenia |
| Plan i prowadzenie zabiegów (kinezyterapia, fizykoterapia, masaż) | tak | lekarz rehabilitacji koordynuje proces |
| Leczenie operacyjne | nie | tak (ortopeda) |
| Wyroby medyczne | dobiera i uczy korzystania; zaopatrzenie zleca magister | tak |
| Dokumentacja medyczna | tak | tak |
Do zakresu zawodu należy jeszcze fizjoprofilaktyka. Podstawą fizjoterapii są ćwiczenia w ramach kinezyterapii, a fizykoterapia i masaż ją uzupełniają.
Czym różnią się uprawnienia licencjata i magistra fizjoterapii?
Trzy czynności są zarezerwowane dla magistra i specjalisty fizjoterapii:
- kwalifikowanie do zabiegów,
- zlecanie zaopatrzenia medycznego,
- wydawanie opinii o stanie funkcjonalnym pacjenta.
Kto potrzebuje takiej opinii albo zlecenia na sprzęt, niech przy umawianiu wizyty pyta o stopień terapeuty, a nie o nazwę metody.
Kto może wykonywać zawód fizjoterapeuty?
Prawo wykonywania zawodu dostaje osoba, która spełnia pięć warunków:
- ma wykształcenie potwierdzone dyplomem lub świadectwem,
- ma stan zdrowia pozwalający wykonywać zawód,
- jest niekarana,
- ma pełną zdolność do czynności prawnych,
- zna język polski.
Dawniej fizjoterapeutą mogła zostać osoba po kursie masażu. Dziś samo takie szkolenie nie wystarcza: wymagany jest dyplom lub świadectwo, a do tego wpis w Krajowym Rejestrze Fizjoterapeutów, który prowadzi KIF. Okres przejściowy na uzyskanie PWZFz skończył się 31 maja 2018 r. Tytuł zawodowy jest chroniony prawnie i nie wolno się nim posługiwać bez uprawnień.
Szyld „rehabilitacja ruchowa” niczego nie gwarantuje. Prawo wykonywania zawodu potwierdza dopiero wpis w rejestrze na stronie KIF.
Czy rehabilitant to lekarz?
Nie. „Rehabilitant” to potoczne określenie członka zespołu rehabilitacyjnego, a najczęściej chodzi o fizjoterapeutę. Rehabilitacją zajmuje się zespół: fizjoterapeuta, terapeuta zajęciowy, logopeda, psycholog, ortopeda, lekarz rehabilitacji, pielęgniarka i lekarz pierwszego kontaktu (zestawienie bardomed.pl). Lekarzem jest w nim tylko część osób. Rehabilitacja obejmuje część medyczną, społeczną i zawodową, a na czym polega rehabilitacja medyczna, opisuje osobny tekst.
W badaniu KIF „Jaka jest znajomość zawodu fizjoterapeuty w Polsce” na pytanie o nazwę zawodu przywracającego sprawność ruchową 41,1% wskazało fizjoterapeutę, a 32,4% rehabilitanta. Fizjoterapia stanowi ponad 90% wszystkich oddziaływań rehabilitacyjnych (prawo.pl), dlatego „rehabilitantem” najczęściej nazywa się fizjoterapeutę.
Lekarz rehabilitacji a fizjoterapeuta
Lekarz specjalista rehabilitacji diagnozuje schorzenia i stan ogólny pacjenta oraz opracowuje i koordynuje proces rehabilitacji w schorzeniach ostrych i przewlekłych (interpolska.pl). Fizjoterapeuta realizuje ten program. Ortopeda to inna specjalność lekarska: zajmuje się diagnostyką i leczeniem schorzeń narządu ruchu, zachowawczym i operacyjnym. Fizjoterapeuta nie jest pierwszym adresem po świeżym urazie ze złamaniem, bo najpierw potrzebne są rozpoznanie i decyzja ortopedy.
Czy na rehabilitację potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego?
Na NFZ tak. Fundusz refunduje zabiegi fizjoterapii na podstawie skierowania od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, a lekarz rodzinny jest jednym z takich lekarzy. Kto je wystawia i jak długo jest ważne, opisuje osobny tekst: skierowanie na rehabilitację NFZ.
